Aktualności

Msza w Nadzwyczajnym Rycie Rzymskim, odbyła się w Gorzędzieju

Drugiego listopada w Gorzędzieju, odbyła się Msza Święta za zmarłych (Requiem) w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego. Mszę oraz modlitwy za zmarłych celebrował o. Michał Żelechowski OCD, a kazanie wygłosił proboszcz o. Jarosław Górka.

Geneza Nadzwyczajnego Rytu Rzymskiego
Msza Nadzwyczajnego (Klasycznego) Rytu Rzymskiego wzięła swój początek w 1570 roku, kiedy to papież św. Pius V wprowadził jednolity obrzęd Mszy dla całego Kościoła Zachodniego (Łacińskiego). Reformy te przeprowadzono z polecenia Soboru Trydenckiego, stąd też wywodzi się  potoczna nazwa tej formy liturgicznej – „Msza Trydencka”. Trzeba jednak dodać, że ryt tej Mszy nie powstał na owym Soborze, lecz sięga swymi korzeniami czasów starożytnych. Przez kolejne wieki był on stopniowo rozwijany, aż do momentu, kiedy z polecenia wspomnianego św. Piusa V został skodyfikowany i uporządkowany. Zgodnie z zaleceniem Soboru miał on być rozpowszechniony i wprowadzany w tych miejscach, gdzie regionalne oraz lokalne ryty mszalne nie miały tradycji starszej niż przynajmniej 200 lat. Od czasu tej potrydenckiej reformy aż do zmian w liturgii po Soborze Watykańskim II (1962-1965) był to oficjalny ryt Kościoła Rzymskokatolickiego, dlatego też zyskał kolejny przydomek – „Msza św. Wszechczasów”.

Liturgia Trydencka po Soborze Watykańskim II
Sobór Watykański II nakazał przeprowadzenie reformy liturgicznej, której owocem był ryt „Novus Ordo Missae” (Msza odprawiana współcześnie). W konsekwencji stary ryt Mszy został dość szybko zastąpiony nowym i nie można było go odprawiać poza kilkoma wyjątkami. W 1984 roku wraz z opublikowaniem listu Quattuor abhinc annos św. Jan Paweł II zezwolił na sprawowanie przedsoborowej liturgii pod kilkoma warunkami. Najważniejszymi były: konieczność uznania „prawowitości i poprawności” mszału ogłoszonego przez św. Pawła VI w 1970 roku oraz każdorazowa zgoda miejscowego biskupa (której nierzadko kapłani i wierni po prostu nie otrzymywali). Odrodzenie i ponowny rozkwit starego rytu nastąpił 42 lata po Soborze Watykańskim II – tj. 7 lipca 2007, kiedy to papież Benedykt XVI, nawiązując do hermeneutyki ciągłości Kościoła, opublikował list apostolski w formie motu proprio (dokumentu wydanego przez papieża z osobistej inicjatywy) Summorum Pontificum. Benedykt XVI oficjalnie dopuścił w nim dużo szersze użycie mszału trydenckiego (w ostatnim jego wydaniu ogłoszonym przez papieża św. Jana XXIII w 1962r.). Od tej chwili kapłani mogą prywatnie sprawować ten ryt bez żadnych specjalnych pozwoleń, a wierni mogą zwracać się do swoich proboszczów z prośbą o odprawienie Mszy, pogrzebów oraz sakramentów w nadzwyczajnym rycie bez konieczności ubiegania się o specjalną dyspensę od biskupa. Jednakże jeśli znajdzie się stabilna grupa wiernych, biskup może powołać stałe miejsce w swojej diecezji w celu stworzenia tzw. Środowiska Tradycji Katolickiej, gdzie Msza Trydencka może być odprawiana w sposób bardziej usystematyzowany. List papieski, mając na uwadze dobro Ludu Bożego, uwzględnił również sytuację, w której wierni spotkaliby się w swych parafiach z trudnościami w odprawieniu starego rytu. Mogą wówczas odwołać się do miejscowego biskupa, a jeśli i to by nie pomogło, to ostatnią instancją, do której mogą się zwrócić, jest Papieska Komisja „Ecclesia Dei”, która ma za zadanie czuwać nad przestrzeganiem nowych rozporządzeń. Do 2017 roku w Polsce powstało ok. 40 miejsc, gdzie odprawia się co niedzielę Mszę Trydencką oraz 119 miejsc, gdzie jest ona w ogóle regularnie odprawiana. Liczba takich miejsc wciąż rośnie .Warto dodać, że w 2007 roku było takich miejsc zaledwie 9.

Czym charakteryzuje się Nadzwyczajny Ryt Rzymski?
Najbardziej charakterystyczną cechą, która pierwsza rzuca się w oczy, jest ustawienie kapłana „ad orientem” czyli na wschód. Przed Soborem Trydenckim kościoły z zasady budowano tak, by prezbiterium znajdowało się po stronie wschodniej (do takich kościołów należy nasza fara). Spowodowane było to tym, że od pierwszych wieków chrześcijaństwa wierzono, że Chrystus ma ponownie powrócić właśnie ze wschodu – „Albowiem jak błyskawica zabłyśnie na wschodzie, a świeci aż na zachodzie, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego” (Mt 24,27). Dlatego podczas liturgii kapłan wraz z ludem byli zwróceni na wschód – w stronę przychodzącego Pana. Po Soborze Trydenckim natomiast bardziej akcentowano fakt, że to Krzyż Chrystusa jest symbolicznym wschodem, który ma jednocześnie uświadamiać kapłanowi, że uczestniczy w Najświętszej Ofierze Ukrzyżowanego i Zmartwychwstałego Pana. Stąd krzyż znajdował się w centralnym miejscu na ołtarzu i był punktem odniesienia dla całego zgromadzenia liturgicznego. Wspólne zwrócenie się przez kapłana i wiernych w jednym kierunku przypomina również, że to Bóg i Jego obecność, a nie zgromadzenie liturgiczne jest najważniejsze w czasie Eucharystii. Ponadto taki układ celebracji przypomina kapłanowi, że to nie on jest twórcą i centralnym punktem sprawowanej liturgii, a że jedynie przewodzi modlitwie zgromadzonej wspólnoty Ludu Bożego (Warto może nadmienić, że zmiana kierunku celebracji „w stronę ludzi” nie jest obowiązkowa nawet na „Nowej Mszy”. Również ona może być w sposób dowolny sprawowana „ad orientem”).
Drugą ważną cechą Mszy trydenckiej jest język liturgiczny, jakim jest łacina. Podkreśla ona niezmienność i stałość prawd wiary oraz łączy nas z wielowiekowym dziedzictwem Kościoła. Msza św. przed Soborem Watykańskim II była odprawiana wyłącznie w języku łacińskim, lecz list papieski Summorum Pontificum zezwolił również w Nadzwyczajnej Formie Rytu Rzymskiego na szersze użycie języka ojczystego w Liturgii Słowa.

Części Stałe Mszy Klasycznego Rytu Rzymskiego
Msza Trydencka ma strukturę podobną do Nowej Mszy – jest jednak nieco bardziej skomplikowana. Dzieli się na dwie główne części: Mszę katechumenów (Liturgia Słowa) oraz Mszę wiernych (Liturgia Eucharystyczna). Posiada tylko jedną Modlitwę Eucharystyczną: starożytny Kanon Rzymski.

MSZA KATECHUMENÓW
CZĘŚĆ PIERWSZA
1. Aspersja (Pokropienie – tylko w Mszach uroczystych)
2. Psalm wstępny
3. Confiteor – Spowiedź powszechna
4. Introit – Antyfona na wejście
CZĘŚĆ DRUGA
5. Kyrie – błagalne wołanie
6. Gloria – Chwała Trójcy Przenajświętszej
7. Kolekta – Modlitwa Kościelna
CZĘŚĆ TRZECIA
8. Lekcja (Czytanie)
9. Graduał (Psalm) i Alleluja (względnie Traktus, Sekwencja)
10. Przygotowanie do Ewangelii
11. Ewangelia
12. Kazanie
13. Credo – Wyznanie wiary
MSZA WIERNYCH
CZĘŚĆ PIERWSZA
14. Offertorium – Ofertorium
15. Ofiarowanie Chleba
16. Przygotowanie wina i wody
17. Ofiarowanie wina
18. Polecenie ofiar
19. Lavabo – Umycie rąk
20. Polecenie ofiar Trójcy Świętej
21. Wezwanie do modlitwy i Sekreta
CZĘŚĆ DRUGA
22. Prefacja czyli Przedśpiew
23. Sanctus – Święty
KANON MSZY ŚWIĘTEJ
24. (Pierwsza) modlitwa wstawiennicza
25. Hanc Igitur – prośba o przyjęcie ofiary
26. Quam Oblationem – Prośba o przeistoczenie
27. Konsekracja chleba
28. Konsekracja wina
29. Unde Et Memores – Wspomnienie Tajemnicy Odkupienia (Anamneza)
30. Supra Quae – Modlitwa o przyjęcie Ofiary bezkrwawej
31. Druga modlitwa wstawiennicza
32. Zakończenie
CZĘŚĆ TRZECIA
33. Pater Noster – Modlitwa Pańska
34. Łamanie Chleba i modły o pokój
35. Modlitwy przed Komunią
36. Komunia kapłana
37. Komunia wiernych
38. Dziękczynienie
39. Communio – Śpiew przy Komunii
40. Postcommunio – Modlitwy po Komunii
41. Placeat Tibi – Ostatnia modlitwa
42. Błogosławieństwo
43. Ostatnia Ewangelia
Mity na temat „Klasycznego Rytu Rzymskiego”:
I. Mity związane z genezą i przywróceniem starego rytu:
1. Ryt tej Mszy powstał w XVI wieku na Soborze Trydenckim.
2. To negacja nauczania Soboru Watykańskiego II.
3. Nowa Msza św. w pełni odpowiada zamierzeniom ojców Soboru Watykańskiego II, a powracanie do starej Mszy św. jest zaprzeczaniem ich woli.
4. Liturgia trydencka to „forma nadzwyczajna”, a więc powinna być jedynie celebrowana w nadzwyczajnych wypadkach, a nie powszechnie.
5. Stara liturgia nie odpowiada duchowi obecnego czasu.
6. Msza św. w starej formie rozbija jedność Kościoła Katolickiego.
7. Msza Trydencka jest antysemicka.
8. Msza św. Trydencka została dopuszczona, gdyż papież dąży do pojednania z „lefebrystami”.
9. Całe „zainteresowanie” Mszą Trydencką to moda ostatnich lat.
10. Papież Franciszek jest przeciwnikiem Starej Mszy
II. Mity dotyczące formy i celebracji Mszy Św. trydenckiej:
1. Kapłan stoi tyłem do ludzi.
2. We Mszy św. Trydenckiej kapłan dba nadmiernie o poprawność formy.
3. Msza św. Trydencka to ucieczka w rytualizm, tajemniczość, magię.
4. To Msza św. dla takich, co lubią wystawną liturgię, a przecież Jezus urodził się ubogiej stajence.
5. Stara liturgia to przejaw nostalgii za przeszłością.
6. Owszem, papież pozwolił, ale to biskup musi wyrazić zgodę na celebrację Mszy św. Trydenckiej.
7. „Ja pamiętam – to nie tak było”.
III. Mity dotyczące uczestnictwa w starej Mszy:
1. W Starej Mszy nie można aktywnie uczestniczyć.
2. Nie znam łaciny, nie mogę w pełni uczestniczyć.
3. We Mszy św. Trydenckiej „ksiądz sam do siebie gada”, jest za dużo ciszy, a przecież ludzie potrzebują wszystko słyszeć.
4. Na Mszy Trydenckiej odmawiamy różaniec i śpiewamy Godzinki.
5. To Msza św. dla starszego pokolenia i księży, którzy ją jeszcze pamiętają.
6. To Msza św. dla elit, inteligencji, liturgistów i miłośników łaciny.
7. To Msza dla ludzi prawicy.
8. Msza Trydencka nie nadaje się dla dzieci.
9. Ruch „trydencki” to moda ostatnich lat.

Źródła:
http://www.wieden1683.pl/news/msza-trydencka-jest-negacja-soboru-watykanskiego-ii-doprawdy/
http://sanctus.pl/index.php?grupa=116&podgrupa=117
http://niedziela.pl/artykul/109957/nd/O-Mszy-trydenckiej-slow-kilka
http://www.nowyruchliturgiczny.pl/2009/11/nadzwyczajna-forma-rytu-rzymskiego-ma.html

Co to jest „Msza trydencka”


Podręcznik dla ministrantów i ceremoniarzy do liturgii w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego
„Servite Domino” autorstwa  Szymona Orkisza.